جمعیت

براساس نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن ، جمعیت استان سیستان و بلوچستان طی ۵ دهه گذشته روند صعودی داشته بطوریکه جمعیت استان در سال ۱۳۳۵ بالغ بر ۴۲۸۳۶۳ نفر و در سال ۱۳۹۰ بالغ بر ۵۸۸۴۴۷ خانوار و ۲۵۳۴۳۲۷ نفر رسیده است که از این تعداد ۴۹.۹ درصد ( ۱۲۶۵۵۷۹ نفر ) زن و ۵۰.۱ درصد ( ۱۲۶۸۷۴۸ نفر ) مرد هستند .

متوسط رشد سالانه جمعیت در بین سالهای ۴۵-۱۳۳۵ حدود ۰.۶ درصد ، ۵۵-۱۳۴۵ حدود ۳.۸ درصد ، ۶۵-۱۳۵۵ حدود ۶.۱ درصد  ۷۵-۱۳۶۵ حدود ۳.۷ درصد ، ۸۵-۱۳۷۵ حدود ۳.۴ درصد بوده است .

تعداد خانوارهای استان سیستان و بلوچستان در سال ۱۳۹۰ حدود  ۵۸۸۴۴۷ خانوار برآورد گردیده است که شامل : ۲۹۰۱۸۳ خانوار شهری و ۲۹۷۵۹۹خانوار روستایی و ۶۶۵ خانوار غیر ساکن است .همچنین نسبت جنسی در سرشماری سال ۱۳۵۵ حدود ۱۰۶ نفر ، در سرشماری ۱۳۶۵ حدود ۱۰۱ نفر ، در سرشماری ۱۳۷۵ حدود ۱۰۳ نفر و در سرشماری سال ۱۳۸۵ هم این نسبت ۱۰۳ نفر بوده ، ودر سرشماری سال ۱۳۹۰ نسبت جنسی  حدود ۱۰۰.۲ رسیده بطوریکه در مقابل هر ۱۰۰ نفر زن ۱۰۰.۲ نفر مرد در استان زندگی می کردند . همچنین بعد خانوار از  ۵.۱  نفر در سال ۱۳۸۵ به حدود ۴.۳ نفر در سال ۱۳۹۰ کاهش یافته است .

جمعیت مردان و زنان در ۳ گروه عمده سنی (آمارسال ۱۳۹۰)
گروههای عمده سنی جمعیت مردان جمعیت زنان جمعیت مردان و زنان نسبت جنسی
نفر درصد نفر درصد نفر درصد
۱۴-۰ سال ۴۸۷۱۳۵ ۳۸.۴ ۴۶۵۸۹۸ ۳۶.۸ ۹۵۳۰۳۳ ۳۷.۶ ۱۰۴.۵
۶۴-۱۵ سال ۷۳۷۸۹۰ ۵۸.۱ ۷۶۰۸۳۶ ۶۰.۱ ۱۴۹۸۷۲۶ ۵۹.۱ ۹۷
۶۵  سال و بیشتر ۴۳۷۲۳ ۳.۵ ۳۸۸۴۵ ۳.۱ ۸۲۵۶۸ ۳.۳ ۱۱۲.۵
جمع ۱۲۶۸۷۴۸ ۱۰۰ ۱۲۶۵۵۷۹ ۱۰۰ ۲۵۳۴۳۲۷ ۱۰۰  ۱۰۰.۲
مآخذ: سالنامه آماری سال ۱۳۹۰مرکز آمار استان

براساس آمارارائه شده توسط مرکز آمار استان در سال ۱۳۹۰ استان سیستان و بلوچستان دارای ۱۴ شهرستان ، ۳۷ شهر ، ۴۰ بخش و ۱۰۲ دهستان بوده است.

تغییرات نسبی روستا نشینی استان براساس نتایج حاصل از سرشماری های مختلف
سال سرشماری تعداد روستاهای مسکونی جمعیت روستایی (نفر) جمعیت شهری( نفر) جمعیت استان(نفر ) در صد روستانشینی درصد شهرنشینی
۱۳۴۵ _ _ _ ۴۵۴۹۹۶ _ _
۱۳۵۵ _ ۵۰۱۴۳۸ ۱۶۲۸۵۴ ۶۶۴۲۹۲ ۷۵.۵ ۲۴.۵
۱۳۶۵ _ * ۷۰۹۳۵۰ ۴۸۷۷۰۹ ۱۱۹۷۰۵۹ ۵۶.۲ ۴۰.۸
۱۳۷۵ ۶۰۳۸ * * ۹۲۸۰۶۱ ۷۹۴۵۲۸ ۱۷۲۲۵۷۹ ۵۳.۹ ۴۶.۱
۱۳۸۵ ۵۷۲۰ ***۱۲۱۲۵۴۴ ۱۱۹۳۱۹۸ ۲۴۰۵۷۴۲ ۵۰.۴ ۴۹.۶
۱۳۹۰ ۱۲۸۹۹۷۳**** ۱۲۴۴۳۵۴ ۲۵۳۴۳۲۷ ۵۰.۹ ۴۹.۱
مرکز آمار ایران – ” سرشماری عمومی نفوس و مسکن مهرماه ۱۳۸۵-۱۳۴۵″
مآخذ: سالنامه آماری سال ۱۳۹۰مرکز آمار استان

توضیح :

* از تعداد ۷۰۹۳۵۰ نفر جمعیت روستایی استان در سال ۱۳۶۵ ، تعداد ۳۶۶۰۸ نفر راجمعیت غیر ساکن تشکیل داده است .

**   از تعداد ۹۲۸۰۶۱ نفر جمعیت روستایی استان در سال ۱۳۷۵، تعداد ۱۹۴۸۲ نفر را جمعیت غیر ساکن تشکیل داده است .

***  از تعداد ۱۲۰۶۵۴۷  نفر جمعیت روستایی استان در سال ۱۳۸۵ ، تعداد ۵۹۹۷ نفر را جمعیت غیر ساکن استان تشکیل داده است .

*** * از تعداد ۱۲۸۹۹۷۳ نفر جمعیت روستایی استان در سال ۱۳۹۰ ، تعداد  ۶۶۵نفر را جمعیت غیر ساکن استان تشکیل داده است .                                   

جمعیت شهرستانهای استان
ردیف شهرستان جمعیت ( نفر ) درصد
۱ زاهدان ۶۶۰۵۷۵ ۲۶.۱
۲ زابل ۲۵۹۳۵۶ ۱۰.۲
۳ هیرمند ۶۵۴۷۱ ۲.۶
۴ زهک ۷۵۴۱۹ ۲.۹
۵ خاش ۱۵۵۶۵۲ ۶.۱
۶ نیکشهر ۲۱۲۹۶۳ ۸.۴
۷ ایرانشهر ۲۱۹۷۹۶ ۸.۷
۸ دلگان ۶۲۸۱۳ ۲.۵
۹ سرباز ۱۶۴۵۵۷ ۶.۵
۱۰ سراوان ۱۷۵۷۲۸ ۶.۹
۱۱ زابلی ۶۲۷۵۶ ۲.۵
۱۲ سیب سوران ۷۳۱۸۹ ۲.۹
۱۳ چابهار ۲۶۴۰۵۱ ۱۰.۴
۱۴ کنارک ۸۲۰۰۱ ۳.۲
جمعیت کل استان ۲۵۳۴۳۲۷ ۱۰۰
مآخذ: سالنامه آماری سال ۱۳۹۰مرکز آمار استان

وضعیت مهاجرت :

برابر سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵ در فاصله سالهای ۱۳۶۵ تا ۱۳۸۵ ، ۱۸۹۵۰۱ نفر به استان وارد و یا در داخل این استان جابجا شده اند . از جمعیت ساکن استان ۱۳.۱۴ درصد از روستا به شهر ۴۴.۳۲ درصد از شهر به شهر ۲۳.۳۱ درصد از روستا به روستا ۱۴.۶۳ درصد از شهر به روستا مهاجرت کرده اند . از مهاجرانی که طی ۱۰ سال قبل از سرشماری سال ۸۵ به این استان وارد و یا در داخل استان جابجا شده اند محل اقامت قبلی ۵۲۳۲۴ نفر آنان سایر استانها و ۵۱۰۸۶ نفر شهرستانهای دیگر همین استان بوده است و ۷۷۳۸۶ نفر در داخل شهرستانهای همین استان جابجا شده اند.

در سال ۱۳۵۵ حدود ۶۲ هزار نفر و در سال ۱۳۶۵ حدود ۹۰ هزار نفر از متولدین استان در خارج از استان بسر برده اند .

همچنین بر اساس سالنامه آماری سال ۱۳۹۰ تعداد مهاجران وارد شده به استان طی ۵ سال گذشته حدود  ۱۰۰۴۵۳ نفر  بوده اند که از سایر شهرستانها و یا از خارج کشور به این استان وارد شده اند.

–  مهاجرت خارجی :

مهاجرت به خارج بیشتر به شیخ نشینها و کشورهای حاشیه خلیج فارس و کشورپاکستان صورت می گیرد . انگیزه عمومی این مهاجرتها تجارت و یا اشتغال به منظور کسب در آمد بیشتر است . اینگونه مهاجرتها معمولا ازیک فصل تا دوسال بطول می انجامد. مهاجرتهای برون مرزی  عمدتا در نواحی جنوبی و نقاط مرزی استان صورت میگیرد نوع دیگری از مهاجرت با هدف کارگری در باغات سایر استانها مثل کرمان بصورت فصلی صورت میگیرد.

جمعیت فعال و غیر فعال استان در سال ۱۳۹۰  :

از نظر اقتصادی جمعیت فعال به کلیه افراد ۱۰ ساله و بیشتر خانوار که در هفت روز گذشته شاغل یا بیکار جویای کار بوده اند اطلاق می گردد . همچنین جمعیت غیر فعال کلیه افراد ۱۰ ساله و بیشتر خانوار که در هفت روز گذشته شاغل یا بیکار جویای کار نبوده اند اطلاق می گردد. مانند ( محصل ، خانه دار و … )

در استان سیستان و بلوچستان از کل جمعیت ۱۰ ساله و بیشتر ۵۰.۱۳ درصد در نقاط شهری و ۴۹.۷۵ درصد در نقاط روستایی ساکن بوده اند . همچنین از کل جمعیت ۱۰ ساله و بیشتر استان ۲۹.۳ درصد جزو جمعیت فعال استان و ۶۹.۳درصد جزو جمعیت غیر فعال استان به شمار می آیند .

جمعیت فعال و غیر فعال استان  (۱۳۹۰)
شرح جمعیت ۱۰ ساله و بیشتر جمعیت فعال (نفر) جمعیت غیر فعال (نفر)
شاغل بیکار جمع محصل دارای درآمد بدون کار خانه دار سایر جمع
نقاط شهری ۹۳۱۴۳۳ ۲۰۳۱۵۵ ۷۵۱۹۴ ۲۷۸۳۴۹ ۲۱۹۲۹۷ ۲۸۷۷۱۱ ۴۲۴۵۰ ۹۰۶۸۱ ۶۴۰۱۳۹
نقاط روستایی ۹۲۴۴۳۳ ۱۸۲۵۴۳ ۸۳۶۰۸ ۲۶۶۱۵۱ ۱۶۳۳۱۳ ۳۲۵۰۱۷ ۳۶۰۰۵ ۱۲۱۶۷۵ ۶۴۶۰۱۰
جمع استان ۱۸۵۸۰۵۹ ۳۸۶۰۵۷ ۱۵۸۹۷۹ ۵۴۵۰۳۶ ۳۸۲۷۷۷ ۶۱۳۵۱۱ ۷۸۵۰۶ ۲۱۲۸۲۳ ۱۲۸۷۶۱۷
مآخذ: سالنامه آماری سال ۱۳۹۰مرکز آمار استان

وضعیت سواد در استان :

براساس آمار سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ از کل ۲۰۲۷۰۸۷ نفر جمعیت ۶ ساله و بیشتر استان ، ۱۳۷۸۵۴۸ نفر باسواد که نرخ باسوادی در مردان ۵۵.۵ درصد و در زنان ۴۴.۵ درصد برآورد شده بود ونرخ باسوادی در استان ۶۸ درصد برآورد گردید. همچنین بر اساس آمار سال ۱۳۹۰ از کل  ۲۱۰۲۲۲۲ نفرجمعیت ۶ ساله و بیشتر استان ۱۵۰۴۲۵۱ نفر باسواد هستند که این نرخ در مردان ۵۴.۱ درصد و در زنان ۴۵.۹ درصد میباشد. نرخ باسوادی در استان ۷۱.۵ درصد برآورد  شده است .

جمعیت باسواد استان
شرح جمعیت ۶ ساله و بیشتر (نفر) جمعیت باسواد (نفر)
مرد زن جمع مرد درصد زن درصد جمع کل درصد
استان ۱۰۴۷۶۴۷ ۱۰۵۴۵۷۵ ۲۱۰۲۲۲۲ ۸۱۴۱۸۱ ۵۴.۱ ۶۹۰۰۷۰ ۴۵.۹ ۱۵۰۴۲۵۱ ۷۱.۵
مآخذ: سالنامه آماری سال ۱۳۹۰مرکز آمار استان